İLKÖĞRETİM ONLINE

İOO | ARŞİV
| YAZARA NOT | YAYIN KURULU | HAKEM KURULU| ARAMA
içindekiler

WEB İNCELEMESİ

Masalcı Sitesine Web Tasarımı Kuralları Açısından bir Bakış

Dr. Erkan Tekinarslan

Abant İzzet Baysal Üniversitesi
tekinarslan@hotmail.com

Web sayfasi tasarimi çok titizlik ve incelik gerektiren, temel kurallara ya da prensiplere sahip bir istir. Bu kurallari genel olarak "hiza (alignment)", "yakinlik (proximity)", "tekrar (repitition)", "tutarlilik (consistency)" , "tezat (contrast), ve "okunabilirlik (readability)" olarak siralayabilirz. Ayrica, baglantilarin iyi yapilmasi ve ziyaretçinin ya da okuyucunun baglanti yapilan sayfalara kolayca ulasabilmesi gerekir. Diger bir konu da, heceleme ve yazim hatalarinin yapilmamasina dikkat edilmelidir. Bunun yani sira, Web sayfasi içeriginin hedeflenen okuyucunun seviyesine uygun olmasi gerekir. Iyi bir Web tasarimi için, bu kurallarin hepsinin göz önünde bulundurulmasi önemlidir (Williams & Tolliot, 1997).

Masalci.com çocuk sitesini inceledigimiz zaman bazi kurallarin ihmal edildigini ve bazilarina uyuldugunu görüyoruz. Örnek olarak, hiza (aligment) konusunu ele alacak olursak yazilar, resimler ya da diger grafikler genelde sayfalara dengeli ve göze hos gelen bir biçimde ve ilkokul seviyesindeki bir ögrencinin kolayca fark edebilecegi bir biçimde yerlestirilmistir. Fakat bazi sayfalarda, örnek olarak ana sayfada, yazilarin dengeli bir biçimde yerlestirilmesine ragmen, okuyucu seviyesine göre biraz küçük fontlar kullanilmistir. Özellikle mantar grafiginin üzerindeki "giris" yazisi ve sayfanin sol tarafindaki açiklamalar biraz küçük fontta yazilmis. Yazi fontlarinin küçük olmasi, izleyicinin yas seviyesini göz önüne alirsak Web sitesinin okunabilirligini (readability) etkileyebilir.

Okunabilirlik (readability) bir Web sitesinin amacina ulasabilmesi için, en önemli özelliklerden birisidir. Masalci.com sitesinde her ne kadar yazilar biraz küçük fontlarla yazilmis olsa da, zemin (background) renkleriyle yazi renkleri arasindaki tezat (contrast) okuyucunun yazilari ayirt etmesine ve okunabilirligine olumlu katki yapiyor. Ayrica Web sitesinde herhangi bir heceleme ya da imla kurali hatasina rastlanmamaktadir.

Yakinlik (proximity) kuralina cok iyi uyulmus ve yazilarla ait olduklari sekiller arasinda bir kopukluk ya da uzaklik göze çarpmamaktadir. Genelde yazilar ait oldukari sekiller ya da grafikler üzerinde verildiginden ortaya da herhangi bir karisiklik çikmamaktadir.

Tekrar (repitition) kuralina genelde uyulmustur, fakat ihlal edildigi bölümler vardir. Örnek olarak ana sayfada "giris" için mantar grafiginin kullanilmasi ve bir sonraki sayfada da "oyun", "haber evi", "masal evi" ile ilgili baglantilar için de bu grafiklerin kullanilmasi hem tekrar hem de tutarlilik ilkesine olumlu katki yapmaktadir, hem de okuyucuya bu grafikler üzerinden ilgili yerlere baglanti yapilabilecegine dair fikir vermektedir. Ayrica, mantar evlerden girilen odalarin tabanlarinin ve tavanlarinin ayni sekilde ve renkte olmasi, her oda da uçan kelebeklerin bulunmasi, ve geriye baglanti gösteren okun hep ayni yerde gösterilmesi çok iyi tasarlanmis tekrarlardir. Fakat, odalarda gerek zemin ya da duvar renkleri arasinda, gerekse baglanti gösteren yazilarin sekil, grafik ya da göruntü olarak herhangi bir tekrarina rastlamiyoruz. Örnek olarak "yazi-çizgi evi" ile "masal evi" odalari sanki birbirlerinden ayri Web sitelerinin sayfalari gibi duruyor, en azindan zemin renkleri ayni olabilirdi.

Tutarlilik (consistency) bir Web sayfasi tasariminda uyulmasi gereken en önemli kurallardan digeridir. Masalci.com sitesinde diger sayfalara ya da odalara girislerde mantar grafiklerinin kullanilmasi tutarlilik kuralina iyi bir örnektir. Fakat her sayfada farkli bir zemin renginin kullanilmasi, sayfalar arasinda sanki bir iliski yokmus görüntüsü vermektedir. Bu ise Web sayfasinin bütünlügünü etkilemektedir.

Masalci.com sitesinde herhangi bir link ya da baglanti problemine rastlanmamaktadir. Bir baglantiyi gösteren grafik ya da yazi kolayca farkedilmekte ve çalismaktadir. Baglantilar için ilkokul seviyesindeki bir ögrencinin seviyesine uygun eglendirici ve ilgi çekici grafik ya da sekiller seçilmistir.

Sonuç olarak, sunu söyleyebirim ki, masalci.com sitesini, yukarida tartisilan bazi tasarim kurallari ihmal edilse de, içeriginin, kullanilan sekillerin ve grafiklerin, oyunlarin ve müzigin okuyucu seviyesine uygunlugu, eglendirici ve egitici olmasi açisindan ilkögretim çagindaki çocuklar için iyi bir Web sitesi olarak düsünebiliriz.

Kaynakça
Williams, R. & Tollet, J. (1997). The non-designer's Web book. Peachpit Press, CA: Berkeley.